araştırma ve eğitim stratejisi

Osman Çakmak

Başören’de doğan (28.08. 1959, Altınyayla-Sivas)  Osman Çakmak    İlk öğrenimini (1971) Başören -Deliilyas’ta, orta öğrenimini (1978) Sivas’ta (Behrampaşa Ortaokulu ve Sivas Lisesi) tamamladı (İlk okul ve ortaokulda okul birinciliği) 

Atatürk Üniversitesi Fen Fakültesi Kimya Bölümünü  bitirdi(1982, Bölüm birinciliği).  

Yüksek Lisans (1984-1986) ve Doktora (1986-2000)  Atatürk Üniversitesinde tamamladı (Yüksek Lisans ve doktora tez danışmanı:   Prof. Dr. Metin Balcı). 

Kazandığı Alexander von Humboldt Bursu (1991) ile Almanya’da Prof. Dr. Waldemar Adam ile   doktora üstü (post doktora) çalışması yaptı (Wurzburg Üniversitesi  Organik imya Enstitüsü-Almanya) Daha sonra iki farklı zamanlarda  (1999, 2003) tekrar aynı enstitüde  (toplamda iki yıl süre ile) aynı Enstitüde araştırma çalışmalarına devam etti.

Kuruluş yıllarında (Nisan 1993’den itibaren)  doçent olarak Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi’ne geçiş yaptı.   Burada uzun süre çeşitli   akademik idari  görevlerde bulundu. Fen Bilimleri Enstitüsü ile Fen Edebiyat Fakültesi’nin çeşitli birimlerinin kuruluşunu gerçekleştirdi. Fen Bilimleri Enstitü  Müdürlüğü, Fen-Edebiyat Fakültesi Dekan Yardımcılığı, Kimya Bölümü Başkanlığı (9 yıl)  ile çeşitli kurullarda (üniversite senatosu, fakülte kurulu, fakülte yönetim kurulu, bilimsel araştırma projeleri (BAP komisyonu, 6 yıl) üyelik yaptı. Mayıs 1998 de profesörlüğe yükseltildi.

Bilimsel araştırmalarla alanında çeşitli ödüller ve burslar kazandı. Atatürk Üniversitesi Rektörlük Ödülü ile Türk Kimya Vakfı Bilim Ödülü, Yıldız Teknik Üniversitesi Bilimsel Yayın ödülü.   

British Council Bursu ile de İngiltere’de Prof. Dr. Keith Smith ile (1998) doktora sonrası araştırma çalışmaları yaptı. Gebze-İzmit’te TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi Bitki Kimyası Laboratuvarları’nda Prof. Dr. Gülaçtı Topçu (1996, 1997) ile birlikte çalışmalarda bulundu. YÖK bursu ile ABD de New York State University’de araştırma çalışmaları yaptı (2011).

1994, 2001, 2005, 2012 2012 yıllarında TÜBİTAK’tan proje destekleri kazandı (5 adet). 

 Mart 2009 tarihinden itibaren 2547 sayılı kanunun 40-B maddesi gereğince Yalova Üniversitesi’nde görevlendirildi. Bu Üniversite’de kurucu Fen Bilimleri Enstitüsü Müdürlüğü görevini yürüttü ve Üniversite’nin çeşitli kurullarında (Yönetim Kurulu, Senato ve diğer kurullar) görev yaptı.  Mühendislik Fakültesi ile diğer bazı birimlerin kuruluşu, gelişmesi ve kurumsallaşması için çalışmalarda bulundu.

Ocak 2013’de Yıldız Teknik Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Kimya Bölümüne çalışmaya başladı. Ağustos 2015 tarihinde bu üniversiteden emekli oldu.  Şubat 2016-Mayıs 2017 tarihleri arasında İstanbul Gelişim Üniversitesinde görev yaptı. Burada, Beslenme ve Diyetetik Bölümünde görev aldı;   Sağlık Bilimleri Enstitüsü Müdürlüğü  görevini yürüttü.

Daha sonra Kısmi zama nlı olarak Biruni Üniversitesi, İstanbul Esenyurt Üniversitesi ve Rumeli Üniversitesinde görevler aldı (kısmi zamanlı) burada daha çok lisansüstü dersler  verdi ve danışmanlık görevleri yaptı.

Çalıştığı üniversitelerde Genel Kimya, Organik Kimya, Reaksiyon Mekanizmaları, Nükleer Manyetik Spektroskopisi, Atom ve Molekül Yapısı, Laboratuar  Teknikleri, Laboratuvar Güvenliği,  Organik Sentez Tasarımı, Organik Kimya laboratuvarı….. dersleri verdi.  Diğer verdiği dersler:   Bilim ve Araştırma Teknikleri,  Bilim Felsefesi, Özel Öğretim Yöntemleri,    İş Sağlığı ve Güvenliği Dersleri (Biyolojik ve Kimyasal Risk Etmenleri, Endüstriyel Hijyen, Toksikoloji, Gıda Güvenliği, İSG de Mühendislik Uygulamaları).

 Osman Çakmak, ağırlıklı olarak “organik sentez” konularında  çalışmalar yapmaktadır.  Üzerinde çalıştığı moleküller, kimyasal madde  üretiminde sentetik  önemi yanında  biyolojik  aktiviteye sahip moleküllerin temel iskelet yapılarını teşkil etmektedir.  Bu reaksiyonlarla özellikle temel aromatik bileşiklerin çok yönlü fonksiyonel hale gelmesi sağlanmaktadır.İlgili temel yapılar: Norbornadien, inden/indan, naftalin/tetralin,  antresen, bifenilen, kinolin, izokinolin,  fenantren. Son yıllarda kinolin yapısı üzerine etkin ve uygun kapsamlı sentez stratejileri geliştirmiştir.

Organik Kimya Profesörü Osman Çakmak  bilimsel çalışmalarını ağırlıklı olarak organik sentez    alanında sürdürdü.     Bromlama  ve gümüş destekli  yer değiştirme reaksiyonlarını kullanarak yeni reaksiyon metotları geliştirdi. Bu reaksiyonlarla özellikle temel aromatik bileşiklerin çok yönlü fonksiyonel hale gelmesi sağlanmaktadır. Sentezlenen moleküller ve geliştirilen reaksiyon yolları temel kimyasal madde  (Fine Chemicals) üretiminde  önem taşımaktadır.

Organik sentez dışında, organik yapı analizi, kromatografik ayırma  ve spektroskopik yapı teşhisi ve NMR spektroskopisi  üzerine ileri derecede uzmanlığı  bulunan  Prof. Çakmak   tıbbi bitkilerin ekstrelerinin    saflaştırılması, bitki eksrelerinin  gıda koruyucu olarak kullanılması,  kozmetik ve biyodizel üretimi konularında  da araştırma  çalışmalarında bulunmaktadır.   Bu konularda bazı sanayi kuruluşları ile iletişim içinde bulunmaktadır.

Bilimsel  çalışmaları  Organik Kimya alanında prestiji yüksek dergilerde  yayınlanmakta  olup,    70i aşkın  (SCI)   özgün bilimsel makalesi neşredilmiştir.       “Journal of  Organic Chemistry”, Tetrahedron, Tetrahedron Letters, Arkivoc, Beilstein Journal of Organic Chemistry….)  sahanın en saygın ve  impact faktörü   yüksek   dergileridir.     Bilimsel çalışmalarına   uluslararası atıflar indeksine (SCI)  kayıtlı  dergiler  tarafından 700 ü aşkın   atıfta bulunulmuştur (h -endeksi 15, i10 endesksi 22).  İki adet   ders kitabı bulunmaktadır.  (Deneysel Organik Kimya; Laboratuar Teknikleri ve Emniyeti).

POPÜLER BİLİM ve EĞİTİM YAZARLIĞI VE SOSYAL FAALİYETLER  

Osman  Çakmak,  popüler bilim yazarlığı yanında eğitim yazarlığı da yapmaktadır. Çeşitli popüler bilim-kültür dergi ve gazetelerde çok sayıda makalesi/söyleşi gibi çeşitli yazıları neşredilmiştir. Halen  günlük bir gazetede köşe yazarlığı devam etmektedir (Diriliş Postası).

Popüler bilim      yazılarında bilimsel konuları toplumsal seviyeye  indirmenin başarılı örnekleri sunulmaktadır.   Bazı kültürel ve popüler eğitim ve bilim dergilerde yayın kurulu üyelikleri  bulunmaktadır.  Üye ve danışman olduğu  çeşitli sivil toplum kuruluşlarında  aktif görevler yapmıştır.

Örneğin  MemurSen  ve EğitimBirSen   konfedarasyonlarındaki   danışmanlık görevlerinde    bilim ve eğitim sorunları ile ilgili  bu kurumların   çalıştay, sempozyum ve benzeri  toplantılarının organizesinde    aktif görevler  yapmıştır.

Osman Çakmak’ın  bilim ve sanat merkezlerinde danışmanlık ve bilim üyeliği görevlerinde bulundu (Tokat Bilim Sanat Merkezi; Yalova Bilim ve Sanat Merkezi).

Milli Eğitim Bakanlığının öğretmenlere yönelik hizmet içi eğitim programlarında öğretmen ve milli eğitim müdürlerine yönelik   seminerlere katılmaktadır.   Osman Çakmak, TÜBİTAK –BİDEP Fen bilgisi  ve Kimya dersi öğretmenlerine yönelik çalıştaylarda bilim-proje  danışmanı olarak görevler yaptı.

Uzun yıllar  Kimya öğretmenliği  formasyon eğitiminde  “özel öğretim yöntemleri”  derslerini     vermiştir.

Eğitim yazarlığı da yapan Prof.  Çakmak,     eğitim yazılarında  Türkiye’nin  eğitim-öğretim ve  üniversite-araştırma gerçeklerini ve  problemlerini ele almakta; çözüm yollarını gündeme taşımaktadır.  Üniversitelerde-bilim kurumlarında reform ihtiyacı;   inovasyon ve AR-GE gerçekleri,   derslerin eğitim teknolojileri ile birleştirilmesi    gibi   konuları ele almaktadır.  Osman Çakmak yazılarında  özellikle bilime dayalı kalkınma ve bilimin rehberliği ve bilim politikaları konuları  öne çıkmaktadır.